نیازهای نوجوان

هر رفتاری که از انسان سر می‏زند، به منظور برآورده شدن یکی از نیازها و خواست‏های بدنی و روانی اوست. اگر بتوان نیازهای مهم نوجوان را شناخت، می‏توان او را یاری کرد تا آنها را به خوبی و از راه درست ارضا کند. بعد از نیازهای بدنی و اولیه، نیازهای روانی در دوره نوجوانی بسیار مهم است که با توجه به محیط زندگی و موقعیت و آداب و رسوم اجتماعی، تفاوت دارد. برخی از این نیازها عبارتند از: نیاز به مهربانی و محبت، نیاز به امنیت و آسایش خاطر، نیاز به احترام، نیاز به استقلال، نیاز به تشخیص و قدردانی، نیاز به مذهب و فلسفه حیات، نیاز به داشتن هدف در زندگی، نیاز به احساس هویت و شناخت خود، نیاز به احساس رشد، کمال و خودشکوفایی، نیاز به احساس تعلق داشتن و مورد قبول گروه هم‏سالان بودن.

مسائل و مشکلات دوره نوجوانی

مسائل و مشکلات نوجوانان در جوامع و فرهنگ‏های گوناگون، متفاوت است. نوجوان بر اساس اهداف، نیازهای خود، و در برخورد با شرایط محیطی، جهان‏بینی‏اش را شکل می‏دهد و وظایف و مسئولیت‏هایی را برعهده می‏گیرد و پیوندهایی را با خود و دنیای اطرافش برقرار می‏کند. به هم خوردن تعادل نسبی که در این فضا ایجاد شده است، سبب می‏شود مشکلاتی برای او به وجود بیاید. مشکلات این دوره گاه چون حلقه‏های زنجیر به هم پیوسته می‏شود و هر یک به دیگری پایان می‏پذیرد. انباشته شدن مشکلات، خطری است که نوجوان را تهدید می‏کند و برای او مسئله‏ساز می‏شود و اگر به موقع به آنها توجه نشود و مشکل برطرف نگردد، با مشکل دیگری پیوند می‏خورد و ممکن است سبب بسیاری از انحراف‏های فردی و اجتماعی و حتی بزه‏کاری آنان گردد.

والدین؛ تکیه‏گاه نوجوان

خانواده، یکی از قوی‏ترین عوامل سازنده شخصیت اجتماعی نوجوان است. پدر و مادر به دلیل اهمیت خاصی که دوره حساس و دشوار نوجوانی دارد، می‏توانند با درک واقع‏بینانه موقعیت نوجوان و ارج نهادن به آن، خمیرمایه شخصیت جوانیِ نوجوان را شکل دهند. آنها به علت پایگاه عاطفی خاصی که دارند، می‏توانند نوجوان را در پناه خود گیرند؛ به ویژه آنکه نوجوان در وضعیتی نیست که از خانواده جدا شود و مستقل زندگی کند. فشارها و محدودیت‏های اجتماعی، نوجوان را به پناه خانه می‏کشاند تا بتواند برای ایجاد تعادل میان آرمان‏های خویش و حد و مرزهای جامعه، به پا خیزد. در این شرایط، والدین می‏توانند پناه‏گاه محکمی برای نوجوان باشند.

تأثیر دوستان در زندگی نوجوان

جدا شدن از خانواده و پیوستن به جمع دوستان، یکی از ویژگی‏های دوره نوجوانی است. نوجوانی، زمان تجربه و آزمون نقش‏ها، رفتارها و ارزش‏های گوناگون به منظور رسیدن به بزرگ‏سالی است. هم‏سالان در این فرآیند نقش مهمی دارند. یکی از ویژگی‏های مهم هم‏سالان و دوستان، ایجاد احساس ایمنی برای نوجوان در خارج از خانواده است. این احساس ایمنی، به نوجوان امکان می‏دهد از نظر عاطفی از والدین مستقل شود و اندک اندک به سوی زندگی جدیدی گام بردارد.

بیگاری کشیدن از نوجوان

توقع بیش از حد توانایی از نوجوان، نه تنها او را آماده انجام مسئولیت نمی‏کند، بلکه ریشه اعتماد به نفس و احساس کفایت را در او می‏خشکاند. این توقع‏ها، گاه به بهره‏کشی و بیگاری کشیدن از نوجوان تبدیل می‏شود. بعضی والدین، نیازهای خود را بر نیازهای نوجوان مقدّم می‏دارند. تقاضاهای پیشرفت غیرمنطقی در ورزش، درس یا هنر، از این نوع است. واکنش نوجوان در برابر چنین شرایطی، یا جبهه‏گیری منفی و مقابله با والدین یا تسلیم منفعلانه به امید پیروزی و تصاحب عشق و علاقه آنهاست که هر دو، سرانجام به شکست اجتماعی نوجوان می‏انجامد.

الگوهای دوران نوجوانی

از زیباترین و بامعناترین جلوه‏های انسانی، جوشش جهت‏دار وی به تعالی و تکامل است. کمال‏گرایی، به نوجوان نیز همچون بزرگ‏سالان و حتی بیش از آنان پویایی می‏بخشد و آرمانی نوین فرا راه زندگی او می‏آفریند. مذهب، از سرچشمه‏های اصیل و منابع قابل اتکایی است که می‏تواند کمال‏گرایی نوجوان را ارضا کند.
با معرفی الگوهای موفق به نوجوان و با شناخت آنها و تفسیر درست کمال‏گرایی، نوجوان به نقطه‏ای می‏رسد که از بی‏حاصلی و پوچی بسیاری از آرزوهای بشری آگاه می‏شود و آن‏گاه می‏تواند با نگاهی از سرِ آگاهی به جاده‏های پیش‏رو بیندیشد.

هویت در دوره نوجوانی

از مسائل مهم دوره نوجوانی، تشکیل هویت فردی و اجتماعی است. جست‏وجوی هویت شخصی و اجتماعی، به این وابسته است که نوجوان تشخیص دهد برای او چه چیزهایی مهم و چه کارهایی ارزشمند است تا برای آنها معیارهایی بیابد.
در این دوره، هویت‏یابی، مسئله‏ای دشوار می‏شود؛ چرا که نوجوان روز به روز تغییر می‏کند. در این دوران، او با مجموعه‏ای از تغییرهای روانی، فیزیولوژیکی، شناختی و نیز تقاضاهای اجتماعی جدید روبه‏رو می‏شود. در نتیجه، نوجوان به این مسئله که در چشم دیگران چگونه جلوه می‏کند، بسیار اهمیت می‏دهد و آن را با تصوری که از خود دارد، مقایسه می‏کند. از سویی، با این مسئله نیز روبه‏روست که چگونه نقش‏ها و مهارت‏هایی را که پیش‏تر آموخته است، با نیازهای آینده ارتباط دهد.

ارتباط اجتماعی نوجوان

نوجوان به دلیل استقلال‏خواهی و به دست آوردن آزادی عمل، در کردار خود، انس و ارتباطش را با خانواده کمتر می‏کند و به اجتماع پناه می‏برد. او در آنجا، در پی کسب مهارت‏های لازم، زندگی اجتماعی را تمرین می‏کند؛ از گروه و معیارهای گروهی دفاع می‏کند، به مقررات گروه وفادار است، در برابر آنها مطیع می‏شود و از این راه به دنبال به دست آوردن موقعیت و آرامش اجتماعی است.

خانواده نابسامان و انحراف نوجوان

خانواده، کانون آرامش و امنیت خاطر فرزندان است و نوجوان، نخستین تجربه‏های موفق یا ناموفق خود را در آن به دست می‏آورد. در برخی خانواده‏ها، شرایط به گونه‏ای است که فرزندان در آن احساس ناامنی می‏کنند، خانواده را مرکز نابسامانی می‏دانند و همیشه نگران آینده خود هستند. اختلاف‏های پدر و مادر از یک‏سو و والدین با فرزندان از سوی دیگر، گاه به فرار نوجوان از خانواده می‏انجامد که خود، سرانجام نامعلومی را برای او در پی خواهد داشت. جدایی از والدین به هر صورت که باشد، چه بر اثر طلاق یا فوت پدر و مادر، یکی از عوامل مهم انحراف‏ها، ناسازگاری‏ها و بزه‏کاری‏های نوجوانان است

                                                                                                          لینک منبع